📈 Yeni simülatör Akustik İmmitansmetri Simülatörü: sanal hastada timpanometri, akustik refleks ve Östaki tüpü testleri. →🌀 Yeni araç Koklea Simülatörü: kokleayı 3B inceleyin, ilerleyen dalgadan implant uyarımına. →🎧 Yeni araç REM & RECD Atölyesi: cihazın kulaktaki çıkışını adım adım ölçün. →🔧 Yeni araç Cihaz Teknoloji Atölyesi: WDRC'den frekans düşürmeye, cihazın içinde ne oluyor? →🎚 Simülatör Odyometri Simülatörü: sanal hastada saf ses ve konuşma odyometrisi pratiği. →🧩 Araç Cihaz Seçim Atölyesi: hangi kayba hangi cihaz türü, hangi kuplaj uyar? →🩺 Rehber İşitme ve Denge Sağlığı Rehberi: tinnitustan vertigoya, A'dan Z'ye. →🧠 Uzman görüşü Klinisyenler, akademisyenler ve lisansüstü öğrenciler için derinlemesine yazılar. →📚 Sözlük İngilizce–Türkçe odyoloji terimleri, kart kart. →📊 ODAK 82 değerlendirme aracı ve ölçek bir arada. →🎓 Odyoloji 101 Ders notları, quizler ve vaka pratikleri. →📝 Yeni yazı Yapay zekâ aracı CochleaNet, gen tedavisi uygulanan kokleada her nöronu tek tek değerlendiriyor →🏛️ Kongre notları BAA 2026 Liverpool: klinik odyolojinin gündeminden notlar →
Anasayfa / İşitme ve Denge Sağlığı Rehberi / Superior Semisirküler Kanal Dehisansı (SSKD)
◗ İç kulak (superior semisirküler kanal)

Superior Semisirküler Kanal Dehisansı (SSKD)

Superior semisirküler kanal dehisansı, iç kulaktaki superior semisirküler kanalın üzerini örten kemikte açıklık bulunmasıdır. İç kulakta ‘üçüncü pencere’ gibi davranan bu açıklık, sesle ya da basınçla tetiklenen vertigoya ve kişinin kendi sesini ve vücut seslerini olağandışı yüksek duymasına yol açabilir.

⏱🔄 Son gözden geçirme: Ekim 2026◈ Kanıta dayalı derleme

Bir bakışta

Nedir?

Superior semisirküler kanalı orta kafa çukurundan ayıran kemik örtünün eksik olmasıdır; oval ve yuvarlak pencereye ek bir ‘üçüncü pencere’ oluşur.

Ana belirtiler

Sesle ya da basınçla tetiklenen vertigo (Tullio fenomeni), otofoni, kemik yoluyla gelen iç seslerin aşırı yüksek duyulması ve kulakta dolgunluk görülür.

Aciliyet

Genellikle acil değildir; ancak günlük yaşamı bozan yakınmalar ayrıntılı değerlendirme gerektirir.

Ana yaklaşım

Hafif olguda tetikleyicilerden kaçınma ve izlem yeterlidir; yakınmaları ağır olan seçilmiş hastalarda kanal cerrahi olarak kapatılır.

Üçüncü pencereTemel mekanizma
%0,5Temporal kemik çalışmasında dehisans sıklığı
Sahte iletimOrta kulak sağlamken hava-kemik aralığı
VEMPDüşük cVEMP eşiği, yüksek oVEMP amplitüdü

Tıbbi bilgilendirme. Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve bir hekimin muayene, tanı veya tedavisinin yerini tutmaz; tıbbi tavsiye olarak kullanılmamalıdır. Şikâyetleriniz veya kişisel durumunuz için mutlaka bir Kulak Burun Boğaz hekimine ve odyoloğa başvurunuz.

!Ne zaman hekime/odyoloğa başvurmalı?

Yüksek sesle, ıkınmayla ya da kulağa basınçla tetiklenen baş dönmesi yaşıyorsanız ya da kendi sesinizi, nefesinizi veya ayak seslerinizi olağandışı yüksek duyuyorsanız (otofoni) bir Kulak Burun Boğaz hekimine ve odyoloğa başvurun. İşitme testinizde ‘iletim tipi kayıp’ saptandığı hâlde orta kulağınızın sağlam olduğu söylendiyse bu tablo araştırılmalıdır; doğru tanı gereksiz orta kulak ameliyatlarını önler.

Tanım ve epidemiyoloji

Superior semisirküler kanal dehisansı (SSKD), superior semisirküler kanalı orta kafa çukurundan ayıran kemik örtünün eksik olmasıdır. Bu açıklık, iç kulakta normalde bulunan oval ve yuvarlak pencereye ek olarak bir ‘üçüncü pencere’ işlevi görür; ses ve basınç değişimleri vestibüler reseptörleri uyarır ve kokleaya iletilen enerjinin bir kısmı kaybolur (Minor ve ark., 1998).

Tablo ilk kez 1998’de tanımlanmıştır. 1000 temporal kemiğin incelendiği bir çalışmada dehisans sıklığı %0,5 bulunmuştur; 1 mm kesitli BT ise dehisansı olduğundan daha sık gösterebilir (Ward ve ark., 2017). Belirtiler çoğunlukla erişkinlikte başlar.

Etkilenen bölge: İç kulak (superior semisirküler kanal). Kanalı örten kemikteki açıklık bir ‘üçüncü pencere’ oluşturur; ses ve basınç enerjisinin bir kısmı bu yoldan dağılır. Orta kulak sağlam olsa da odyogramda ‘sahte’ iletim tipi kayıp görülebilir.

Belirti ve bulgular

En dikkat çekici belirti, yüksek seslerle tetiklenen vertigo ve göz hareketleridir (Tullio fenomeni). Ikınma, öksürme ya da dış kulak yoluna basınç uygulanması da vertigo ve osilopsiye yol açabilir; uyarana bağlı nistagmus superior kanal düzleminde, vertiko-rotatuar özelliktedir (Minor, 2005).

Kemik yolu hiperakuzisinde hasta kendi sesini, nefesini, kalp atışını, ayak seslerini ve hatta göz hareketlerini rahatsız edici yükseklikte duyar; otofoni bunun en bilinen biçimidir. Kulakta dolgunluk ve pulsatil tinnitus eşlik edebilir.

Nedenler ve risk faktörleri

Kanal üzerindeki kemiğin doğuştan ince olduğu ve yaşam boyunca incelerek açıldığı düşünülmektedir; kafa travması ya da ani basınç değişimi belirtileri başlatabilir (Ward ve ark., 2017). Benzer üçüncü pencere belirtileri perilenf fistülünde de görülebilir.

Radyolojik olarak ince ya da açık kemik saptanan bazı kişilerde hiç belirti yoktur. Bu nedenle görüntüleme bulgusu tek başına yeterli değildir; klinik tablo ve fizyolojik testlerle birlikte değerlendirilir (Ward ve ark., 2021).

Odyolojik ve klinik değerlendirme

Bárány Society ölçütlerine göre SSKD sendromu tanısı için üç koşul birlikte aranır: kemik yolu hiperakuzisi, sesle ya da basınçla tetiklenen vertigo veya osilopsi ya da pulsatil tinnitus gibi belirtilerden en az biri; üçüncü pencere etkisini gösteren en az bir fizyolojik bulgu; superior kanal düzleminde yeniden yapılandırılmış yüksek çözünürlüklü BT’de dehisansın gösterilmesi (Ward ve ark., 2021).

  • Saf ses odyometrisi: alçak frekanslarda hava-kemik aralığı görülür; kemik yolu eşikleri 0 dB HL’nin altına, negatif değerlere inebilir.
  • Timpanometri ve akustik refleks: timpanogram normaldir ve akustik refleksler korunur; bu bulgu, kaybı otoskleroz gibi gerçek iletim tipi kayıplardan ayırır.
  • VEMP: cVEMP eşiği düşük, oVEMP amplitüdü yüksektir; kesim değerleri her laboratuvarın kendi sistemi için belirlenmelidir (Ward ve ark., 2021).
  • Yüksek çözünürlüklü BT: kanal düzleminde ve ona dik yeniden yapılandırılmış ince kesitlerle kemik defektini gösterir.
  • Basınç ve ses uyaranları: fistül testi ya da yüksek şiddetli ses, superior kanal düzleminde nistagmus oluşturabilir.
Frekans (Hz) 0 20 40 60 80 100 120 125 250 500 1k 2k 4k 6k 8k Normal sınır (25 dB) < < < < İşitme eşiği (dB HL)
Sağ kulak (temsilî)○ Hava yolu< Kemik yolu Hava-kemik aralığı Normal sınır (25 dB)
SSKD’de karakteristik ‘sahte’ iletim tipi tablo: alçak frekanslarda hava-kemik aralığı görülür; kemik yolu eşikleri normal ya da 0 dB HL’nin altında (negatif) olabilir. Akustik refleksler korunur; bu bulgu gerçek iletim tipi kayıptan ayırır. Şema temsilîdir.
Alçak frekanslarda hava-kemik aralığı yapan tabloların ayırt edilmesi
ÖzellikSSKDOtosklerozTimpanoskleroz
Temel tutulumSuperior kanal (üçüncü pencere)Stapes tabanı (oval pencere)Zar ve kemikçiklerde skleroz plakları
Kemik yoluNormal ya da negatif2 kHz’de çentik olabilir (Carhart)Genellikle normal
Akustik refleksKorunurKaybolurKaybolabilir
Otofoni/TullioBelirginYokYok
Ayırt edici testVEMP, ince kesit BTBT, aile öyküsüOtoskopi, enfeksiyon öyküsü

Tedavi ve odyolojik rehabilitasyon

Yakınmaları hafif olan hastalarda bilgilendirme, tetikleyicilerden kaçınma ve izlem yeterli olabilir; her dehisans cerrahi gerektirmez.

Yakınmaları yaşam kalitesini belirgin biçimde bozan seçilmiş hastalarda kanal orta kafa çukuru ya da transmastoid yolla cerrahi olarak tıkanır (plugging). Kanalın yalnız üzerinin örtüldüğü (resurfacing) ilk hastaların bir kısmında belirtiler yinelemiştir; cerrahi sonrası otofoni çoğu hastada düzelir (Ward ve ark., 2017). Karar ve yöntem seçimi deneyimli bir ekibe aittir. Denge yakınmaları sürüyorsa vestibüler rehabilitasyon planlanabilir.

Yaşam kalitesine etkisi ve öneriler

Kendi sesini yüksek duyma ve seslerle tetiklenen baş dönmesi konuşmayı, sosyal ortamları ve iş yaşamını zorlaştırabilir. Yakınmaların sıra dışı olması hastanın anlaşılmadığını hissetmesine yol açabilir.

Yakınmaları tetikleyen yüksek sesli ortamlardan ve ani basınç değişimlerinden kaçınmanız, yakınmalarınızı not alarak hekiminizle paylaşmanız yararlı olur. Doğru tanı, gereksiz orta kulak ameliyatlarının önüne geçer.

❝ Bu sayfaya atıf yapın

Bu derlemeden yararlandıysanız aşağıdaki biçimde kaynak gösterebilirsiniz (APA 7):

İşitme Atölyesi. (2026). Superior Semisirküler Kanal Dehisansı (SSKD). İşitme ve Denge Sağlığı Rehberi. https://www.isitmeatolyesi.com/guncel-haberler/categories/isitme-sagligi-rehberi/superior-semisirkuler-kanal-dehisansi/

Kalıcı bağlantı: isitmeatolyesi.com/guncel-haberler/categories/isitme-sagligi-rehberi/superior-semisirkuler-kanal-dehisansi/ · Son gözden geçirme: Ekim 2026 · Lisans: CC BY-NC-ND 4.0

Kaynakça

  1. Minor, L. B. (2005). Clinical manifestations of superior semicircular canal dehiscence. Laryngoscope, 115(10), 1717-1727.
  2. Minor, L. B., Solomon, D., Zinreich, J. S., ve ark. (1998). Sound- and/or pressure-induced vertigo due to bone dehiscence of the superior semicircular canal. Archives of Otolaryngology-Head & Neck Surgery, 124(3), 249-258.
  3. Ward, B. K., Carey, J. P., & Minor, L. B. (2017). Superior canal dehiscence syndrome: Lessons from the first 20 years. Frontiers in Neurology, 8, 177.
  4. Ward, B. K., van de Berg, R., van Rompaey, V., ve ark. (2021). Superior semicircular canal dehiscence syndrome: Diagnostic criteria consensus document of the Committee for the Classification of Vestibular Disorders of the Bárány Society. Journal of Vestibular Research, 31(3), 131-141.

Sıkça sorulan sorular

Kendi sesimi neden bu kadar yüksek duyuyorum?

Bu yakınmaya otofoni denir ve superior kanal dehisansının tipik bulgularındandır. İç kulaktaki fazladan açıklık, kendi sesinizin, nefesinizin ve bazen göz hareketlerinizin içeriden olağandışı yüksek duyulmasına yol açar. Rahatsız edici olsa da nedeni saptanabilir ve yönetilebilir.

Yüksek seste başımın dönmesi tehlikeli mi?

Seslerle tetiklenen baş dönmesi rahatsız edici ve günlük yaşamı zorlaştıran bir yakınmadır, ancak kendisi hayati tehlike taşımaz. Yine de tanının netleştirilmesi ve tetikleyicilerin yönetilmesi için değerlendirme gerekir.

İşitme testimde iletim tipi kayıp çıktı ama kulağım sağlam deniyor; nasıl olur?

Superior kanal dehisansı, orta kulak sağlam olduğu hâlde odyogramda iletim tipi kayba benzeyen bir tablo oluşturabilir. Akustik refleks ve VEMP testleri bu ‘sahte’ kaybı gerçek orta kulak sorunlarından ayırır; bu ayrım gereksiz ameliyatları önler.

Mutlaka ameliyat olmam gerekir mi?

Hayır. Yakınmaları hafif olan birçok hasta tetikleyicilerden kaçınarak ve izlemle rahat edebilir. Cerrahi yalnızca yakınmaları yaşam kalitesini belirgin biçimde bozan seçilmiş hastalarda düşünülür ve karar deneyimli bir ekiple birlikte verilir.

📊 İlgili ODAK değerlendirme araçları

Denge yakınmalarını, günlük etkiyi ve rehabilitasyon faydasını izlemek için kullanılabilecek ölçekler:

⇄ Hastalıkları karşılaştır

Menülerden seçin; işitme/denge tabloları özellikleriyle yan yana gelsin. En fazla 4 sütun karşılaştırabilirsiniz.