📈 Yeni simülatör Akustik İmmitansmetri Simülatörü: sanal hastada timpanometri, akustik refleks ve Östaki tüpü testleri. →🌀 Yeni araç Koklea Simülatörü: kokleayı 3B inceleyin, ilerleyen dalgadan implant uyarımına. →🎧 Yeni araç REM & RECD Atölyesi: cihazın kulaktaki çıkışını adım adım ölçün. →🔧 Yeni araç Cihaz Teknoloji Atölyesi: WDRC'den frekans düşürmeye, cihazın içinde ne oluyor? →🎚 Simülatör Odyometri Simülatörü: sanal hastada saf ses ve konuşma odyometrisi pratiği. →🧩 Araç Cihaz Seçim Atölyesi: hangi kayba hangi cihaz türü, hangi kuplaj uyar? →🩺 Rehber İşitme ve Denge Sağlığı Rehberi: tinnitustan vertigoya, A'dan Z'ye. →🧠 Uzman görüşü Klinisyenler, akademisyenler ve lisansüstü öğrenciler için derinlemesine yazılar. →📚 Sözlük İngilizce–Türkçe odyoloji terimleri, kart kart. →📊 ODAK 82 değerlendirme aracı ve ölçek bir arada. →🎓 Odyoloji 101 Ders notları, quizler ve vaka pratikleri. →📝 Yeni yazı Yapay zekâ aracı CochleaNet, gen tedavisi uygulanan kokleada her nöronu tek tek değerlendiriyor →🏛️ Kongre notları BAA 2026 Liverpool: klinik odyolojinin gündeminden notlar →
◗ Orta kulak

Timpanoskleroz

Timpanoskleroz, geçirilmiş orta kulak iltihaplarının ardından kulak zarında ya da orta kulak yapılarında kalsiyum içeren sert plakların birikmesidir. Çoğu zaman belirti vermez; kemikçikleri tuttuğunda işitme kaybına yol açarak tedavi gerektirebilir.

⏱🔄 Son gözden geçirme: Ekim 2026◈ Kanıta dayalı derleme

Bir bakışta

Nedir?

Geçmiş orta kulak iltihaplarının ardından kulak zarında ve kemikçiklerde gelişen hyalinizasyon ve kireçlenmedir (kalsifikasyon).

Ana belirtiler

Yalnız zarı tutuyorsa çoğu zaman belirtisizdir; yaygın formda yavaş ilerleyen, ağrısız iletim tipi işitme kaybı görülür.

Aciliyet

Acil değildir; işitmede azalma fark edilirse odyolojik değerlendirme önerilir.

Ana yaklaşım

İşitmeyi etkilemiyorsa yalnız izlenir; kayıp varsa cerrahi ya da iletim tipi kayıpta iyi sonuç veren işitme cihazı seçenektir.

%32Ventilasyon tüpü sonrası timpanoskleroz
%14,1Otitli temporal kemiklerde görülme
Beyaz plakZarda tebeşirimsi kalsifik alanlar
İletim tipiKemikçik tutulumunda işitme kaybı

Tıbbi bilgilendirme. Bu içerik yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve bir hekimin muayene, tanı veya tedavisinin yerini tutmaz; tıbbi tavsiye olarak kullanılmamalıdır. Şikâyetleriniz veya kişisel durumunuz için mutlaka bir Kulak Burun Boğaz hekimine ve odyoloğa başvurunuz.

!Ne zaman hekime/odyoloğa başvurmalı?

Kulak zarınızda beyaz lekeler olduğu söylendiyse ve işitmenizde azalma, kulakta dolgunluk ya da hafif çınlama fark ediyorsanız bir Kulak Burun Boğaz hekimine ve odyoloğa başvurun. Ağrı ya da akıntı gibi aktif enfeksiyon bulguları eklenirse önce bunun değerlendirilmesi gerekir.

Tanım ve epidemiyoloji

Timpanoskleroz, tekrarlayan ya da kronik orta kulak iltihaplarının ardından bağ dokusunda hyalinizasyon ve kalsifikasyon (kireçlenme) gelişmesiyle sonuçlanan bir iyileşme sürecidir. Yalnız kulak zarını tutan yüzeyel forma miringoskleroz, orta kulak boşluğunu ve kemikçikleri de tutan yaygın forma timpanoskleroz denir.

Kronik otitis media geçiren ve daha önce ventilasyon tüpü takılmış kulaklarda sık görülür. Zarla sınırlı miringoskleroz yaygındır ve genellikle işitmeyi etkilemez; kemikçikleri saran yaygın form ise işitme kaybına yol açabilir.

Plaklar orta kulakta ses iletiminden sorumlu kemikçik zincirinin, özellikle stapesin hareketini kısıtladığında iletim tipi işitme kaybı ortaya çıkar.

Etkilenen bölge: Orta kulak (zar ve kemikçikler). Kalsifik plaklar kemikçik zincirinin hareketini kısıtladığında iletim tipi işitme kaybı gelişir; iç kulak genellikle sağlamdır.

Belirti ve bulgular

Kulak zarıyla sınırlı miringoskleroz genellikle belirti vermez; muayenede zarda beyaz, tebeşirimsi plaklar olarak görülür ve çoğu zaman rastlantısal olarak saptanır.

Orta kulağı ve kemikçikleri tutan yaygın formda yavaş ilerleyen, ağrısız iletim tipi işitme kaybı ön plandadır. Bazı hastalarda kulakta dolgunluk hissi ve hafif çınlama görülebilir.

Öyküde çoğunlukla tekrarlayan kulak enfeksiyonu, akıntı ya da tüp uygulaması vardır. Aktif enfeksiyon olmadığı sürece ağrı ve akıntı beklenmez.

Nedenler ve risk faktörleri

Temel neden, geçirilmiş orta kulak iltihaplarına karşı gelişen aşırı onarım yanıtıdır; mekanizması tam olarak aydınlatılamamıştır. Otitis media öyküsü olan 196 kişiye ait temporal kemiklerin incelendiği bir çalışmada timpanoskleroz kemiklerin %14,1’inde saptanmış, geri dönüşsüz iltihabi değişiklik bulunan kulaklarda daha sık görülmüş ve plakların yaygınlığı ile işitme kaybının derecesi arasında doğrudan ilişki bulunmamıştır (Bhaya ve ark., 1993).

Ventilasyon tüpü sonrası kulakların %32’sinde timpanoskleroz gelişir ve risk tüp takılmayan kulaklara göre yaklaşık 3,5 kat artar (Kay ve ark., 2001). Kronik süpüratif otitis medialı 775 hastanın incelendiği bir seride timpanoskleroz %11,6 oranında saptanmış; zarla birlikte orta kulağın da tutulduğu olguların %61’inde hava-kemik aralığı 40 dB’yi aşmıştır (Asiri ve ark., 1999).

Odyolojik ve klinik değerlendirme

Tanının ilk basamağı otoskopik ve mikroskobik muayenedir; kulak zarındaki karakteristik beyaz plaklar doğrudan görülür. Orta kulak içindeki tutulum ise muayeneyle her zaman değerlendirilemez.

  • Saf ses odyometrisi: iletim tipi kaybın derecesini ve hava-kemik aralığını belirler; bazı olgularda mikst kayıp görülür.
  • Timpanometri: zarın ve kemikçiklerin sertliğine bağlı olarak normal ya da düşük tepeli (As tipi) eğri elde edilir.
  • Akustik refleksler: kemikçik tutulumunda alınamayabilir.
  • Yüksek çözünürlüklü BT: cerrahi öncesinde plakların yerini ve yaygınlığını gösterir.

Timpanoskleroz, benzer bulgular veren otoskleroz ve kemikçik zincir kopukluğundan ayırt edilmelidir (Gibb ve Pang, 1994); zarın görünümü ve enfeksiyon öyküsü ipucu verir, ancak kesin ayrım çoğu zaman ameliyatta yapılır.

Frekans (Hz) 0 20 40 60 80 100 120 125 250 500 1k 2k 4k 6k 8k Normal sınır (25 dB) < < < < İşitme eşiği (dB HL)
Sağ kulak (temsilî)○ Hava yolu< Kemik yolu Hava-kemik aralığı Normal sınır (25 dB)
Timpanosklerozda tipik odyogram: hava yolu eşikleri kötüleşirken kemik yolu korunur; aradaki hava-kemik aralığı iletim tipi kaybı gösterir. Şema temsilîdir; bulgular hastadan hastaya değişir.

Tedavi ve odyolojik rehabilitasyon

İşitmeyi etkilemeyen, zarla sınırlı plaklar tedavi gerektirmez; yalnızca izlenir. Aktif enfeksiyon varsa öncelikle o tedavi edilir.

İşitme kaybına yol açan orta kulak tutulumunda timpanoplasti, gerektiğinde kemikçik zinciri onarımı ya da stapes cerrahisi düşünülebilir. Bir cerrahi seride kemikçik tutulumlu olgularda saf ses ortalaması ameliyat sonrası 49 dB’den 31 dB’ye inmiştir (Mahajan ve Kochhar, 2000). Plakların yaygınlığı ve yeniden fiksasyon olasılığı nedeniyle sonuçlar olgudan olguya değişir; karar hekime aittir.

Cerrahinin uygun olmadığı ya da istenmediği durumlarda işitme cihazları güvenli ve etkili bir seçenektir; iletim tipi kayıplarda genellikle iyi sonuç verir.

Yaşam kalitesine etkisi ve öneriler

Hafif-orta düzeyde kalan işitme kaybının yaşam kalitesine etkisi sınırlı olabilir; ancak kayıp tedavi edilmezse iletişim güçlüğü ve sosyal geri çekilme gelişebilir.

Kulak enfeksiyonlarını zamanında tedavi ettirmeniz ve düzenli odyolojik kontrol yaptırmanız önemlidir. İşitme cihazı kullanıyorsanız cihaz ayarlarınızın odyoloğunuz tarafından belirli aralıklarla gözden geçirilmesi yarar sağlar.

❝ Bu sayfaya atıf yapın

Bu derlemeden yararlandıysanız aşağıdaki biçimde kaynak gösterebilirsiniz (APA 7):

İşitme Atölyesi. (2026). Timpanoskleroz. İşitme ve Denge Sağlığı Rehberi. https://www.isitmeatolyesi.com/guncel-haberler/categories/isitme-sagligi-rehberi/timpanoskleroz/

Kalıcı bağlantı: isitmeatolyesi.com/guncel-haberler/categories/isitme-sagligi-rehberi/timpanoskleroz/ · Son gözden geçirme: Ekim 2026 · Lisans: CC BY-NC-ND 4.0

Kaynakça

  1. Asiri, S., Hasham, A., al Anazy, F., ve ark. (1999). Tympanosclerosis: Review of literature and incidence among patients with middle-ear infection. Journal of Laryngology & Otology, 113(12), 1076-1080.
  2. Bhaya, M. H., Schachern, P. A., Morizono, T., ve ark. (1993). Pathogenesis of tympanosclerosis. Otolaryngology-Head and Neck Surgery, 109(3), 413-420.
  3. Gibb, A. G., & Pang, Y. T. (1994). Current considerations in the etiology and diagnosis of tympanosclerosis. European Archives of Oto-Rhino-Laryngology, 251(8), 439-451.
  4. Kay, D. J., Nelson, M., & Rosenfeld, R. M. (2001). Meta-analysis of tympanostomy tube sequelae. Otolaryngology-Head and Neck Surgery, 124(4), 374-380.
  5. Mahajan, S. B., & Kochhar, L. (2000). Surgical management of tympanosclerosis: Our experience. Medical Journal Armed Forces India, 56(3), 198-200.

Sıkça sorulan sorular

Kulak zarımdaki beyaz lekeler tehlikeli mi?

Kulak zarındaki beyaz, tebeşirimsi plaklar çoğu zaman geçmiş enfeksiyonların izidir ve genellikle işitmeyi etkilemez. Tek başına tehlikeli değildir; ancak işitmede azalma fark ederseniz odyolojik değerlendirme yaptırmanız uygun olur.

Timpanoskleroz otoskleroz ile aynı şey mi?

Hayır. İkisi de iletim tipi işitme kaybı yapabilir, ancak nedenleri farklıdır. Timpanoskleroz geçmiş enfeksiyonlara bağlı kireçlenmedir; otoskleroz ise kalıtsal yatkınlığı olan, stapes çevresindeki kemiğin yeniden yapılanmasıyla giden bir hastalıktır. Ayrımı hekiminiz muayene ve testlerle yapar.

Ameliyat işitmemi kesin düzeltir mi?

Cerrahi işitmeyi iyileştirebilir, ancak plakların yaygınlığına ve yeniden fiksasyon eğilimine bağlı olarak sonuçlar kişiden kişiye değişir. Bu nedenle bazı hastalarda işitme cihazı daha öngörülebilir ve güvenli bir seçenek olabilir.

Bu durum ilerler mi?

Aktif enfeksiyon kontrol altındaysa plaklar genellikle yavaş seyreder. Yine de kemikçikleri tutan formda işitme zamanla azalabileceğinden düzenli takip önerilir.

Çocuğuma tüp takıldı; timpanoskleroz olur mu?

Tüp takılan kulaklarda zarda küçük plaklar gelişebilir, ancak bunlar çoğunlukla işitmeyi etkilemez. Tüpün uygun çocuklarda sağladığı yarar bu riskten genellikle daha büyüktür; yine de kontrolleri aksatmamak önemlidir.

📊 İlgili ODAK değerlendirme araçları

İletim tipi işitme kaybının günlük yaşama etkisini ve cihaz faydasını izlemek için kullanılabilecek ölçekler:

⇄ Hastalıkları karşılaştır

Menülerden seçin; işitme/denge tabloları özellikleriyle yan yana gelsin. En fazla 4 sütun karşılaştırabilirsiniz.

Simülatörde deneyin

Akustik İmmitansmetri SimülatörüSertleşmiş orta kulağın timpanogram ve akustik refleks bulgularını sanal hastada ölçün.Simülatörü açın →