Kanal repozisyon manevraları

Benign paroksismal pozisyonel vertigoda (BPPV) utrikülden kopan otokonya bir yarım daire kanalına girer. Baş yer çekimine göre konum değiştirdiğinde bu parçacıklar kanal içinde kayar, endolenfi sürükler ve kupulayı saptırır; sonuç kısa süreli bir vertigo ve kanalın düzleminde nistagmustur. Tanı testleri bu hareketi bilerek tetikler, repozisyon manevraları ise otokonyayı kanaldan çıkarıp utriküle geri taşır.

Gösterim amaçlıdır. Manevraların hastaya uygulanması, kontrendikasyonların değerlendirildiği bir klinik muayene ve uygulama eğitimi gerektirir.

1

Etkileşimli manevra

Bir test ya da manevra seçin ve oynatın. Hastanın baş konumu her an hesaplanır; otokonyanın kanal içindeki hareketi, kupulanın sapması ve ortaya çıkan nistagmus bu konumdan üretilir. Hasta tipini değiştirerek aynı manevranın farklı bir BPPV türünde ne yaptığını görebilirsiniz.

Test ya da manevra
Etkilenen kulak

Dix-Hallpike testi

3B model yükleniyor…

Döndürmek için sürükleyin, yakınlaştırmak için kaydırın

Göz kaydıVideonistagmografi gözlüğünden kızılötesi görüntü
Göz hareketi kaydıGöz konumu; ani sıçramalar hızlı fazdır
Labirentin içindenEtkilenen kanal, otokonya ve kupula; ok yer çekimi
Kupula uyarılıyorKupula baskılanıyorKanalda: 14 / 14

2

Model nasıl çalışır

Görüntüler önceden çizilmiş animasyonlar değildir; her biri bir fizik modelinin çıktısıdır.

Kanal geometrisi

Kanallar, Vestibüler Atlas'taki labirent modeliyle aynı mikro BT taramasından alınmıştır (Wimmer ve ark., 2019). Kanal düzlemleri insan ortalamalarına hizalanmıştır (Della Santina ve ark., 2005).

Otokonya ve kupula

Otokonya, yer çekiminin kanal boyunca düşen bileşeniyle viskoz endolenf içinde çöker. Dar kanal içinde ilerleyen parçacık endolenfi sürükler, bu da kupulayı saptırır. Kupula birkaç saniyelik bir zaman sabitiyle geri döner. Bu yapı Rajguru ve ark. (2004) ile Obrist ve ark. (2016) çalışmalarındaki ilkeleri izler; parametreler klinik latans ve süre aralıklarına göre ayarlanmıştır.

Nistagmus

Uyarılan kanal, gözü kendi düzleminde döndürür; yavaş faz kanalın uyardığı yöndedir, hızlı faz tersine vurur. Vertikal kanallar ampullofugal, horizontal kanal ampullopetal akımla uyarılır; inhibitör yanıt uyarıcı yanıttan zayıftır (Ewald yasaları). Böylece Dix-Hallpike testindeki yukarı vuran rotatuar nistagmus ya da supine roll testindeki geotropik nistagmus elle yazılmadan ortaya çıkar.

Anterior kanal

Üç ayrı mikro BT örneğinde (F05, F09, T02) anterior kanalın ampulla kolu, dik oturuşta ampullaya doğru belirgin eğimlidir; yer çekimi modeli bu nedenle klinikte görülen aşağı vuran nistagmusu ancak gerçekçi olmayan derinlikte bir baş sarkıtmasında üretmektedir. Anterior kanalda otokonyanın kanal içindeki ilerleyişi bu yüzden baş konumuna göre şematik olarak tanımlanmıştır (Yacovino ve ark., 2009; Bhandari ve ark., 2021); nistagmusun yönü ise diğer kanallarda olduğu gibi kanal düzleminden hesaplanır.

Kupulolitiazis

Apogeotropik horizontal kanal BPPV kupulaya yapışık otokonyayla modellenir; yük kupulayı yer çekimine duyarlı kılar. Yer çekimi otokonyayı kanala doğru yeterince uzun çektiğinde parça kupuladan ayrılır ve serbest kanal otokonyasına dönüşür. Ayrılma için gereken süre ve eşik bir model varsayımıdır.

Sınırlar

Model tek bir insan örneğinin kemik labirentini kullanır, membranöz kanalı kemik kanalın merkez hattıyla temsil eder ve otokonya kümelerini birkaç parçacıkla gösterir. Horizontal kanalda parçacığın kanaldan çıkmış sayılması için vestibülün içinde utriküle doğru ilerlemesi gerekir. Model bir eğitim aracıdır; klinik karar için kullanılmamalıdır.

3

Klinikte bilinmesi gerekenler

AAO-HNS BPPV klinik uygulama rehberinin (Bhattacharyya ve ark., 2017) öne çıkan önerileri.

Kendinizi deneyin

Pozisyonel testten manevraya

Kaynaklar

Bu sayfadaki bilgiler kaynağa dayanır.

    © 2026 Ahmet Alperen Akbulut, İşitme Atölyesi. Tüm hakları saklıdır. İzinsiz kopyalanamaz, çoğaltılamaz ve dağıtılamaz.

    Bu koruma Vestibüler Atlas'ın yazılımını, etkileşimli araçlarını, 3B sahnelerini ve animasyonlarını, hastalık, test, manevra ve egzersiz verilerini, metinlerini, çizimlerini ve yazdırılabilir çıktılarını kapsar. Eğitim amaçlı bağlantı vermek ve kaynak göstererek kısa alıntı yapmak serbesttir.

    Üçüncü taraf bileşenler kendi lisanslarıyla kullanılmıştır: kemik labirent geometrisi Wimmer ve ark. (2019) veri setinden (CC BY 4.0, değiştirildi), 3B hasta modeli MakeHuman topluluğunun CC0 lisanslı varlıklarından üretilmiştir; 3B gösterimde three.js (MIT) kullanılmıştır. İzin talepleri için: info@isitmeatolyesi.com