İşitmeAtölyesiSGK & Ödeme Rehberi
İşitme cihazı ve işitsel implantların SGK tarafından karşılanmasında koşullar, gerekli belgeler ve süreç — resmî SUT hükümlerine dayalı.
Bilgilendirme: Bu sayfadaki bilgiler resmî kaynaklardan (SUT/SGK) derlenmiş olup yalnızca bilgilendirme amaçlıdır ve bağlayıcı değildir. Kesin ve güncel bilgi için resmî kaynaklara başvurun; kişisel durumunuz için hekiminize veya odyoloğunuza danışın.
Hangi cihaz kapsamda olabilir?
Birkaç seçimle olası yönü görün. Bu araç yalnızca bilgilendirme amaçlıdır; tanı ve karar için hekim ve odyolog değerlendirmesi gerekir.
Genel bakış
İşitme cihazı ve işitsel implant bedelleri, Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliği (SUT) ve ekleri kapsamında, tanımlı koşullar sağlandığında Kurumca karşılanır. İşitsel implantların (koklear implant, kemiğe monte işitme cihazı, orta kulak implantı, beyin sapı implantı) bedelleri yalnızca üçüncü basamak sağlık hizmeti sunucularında uygulanması hâlinde karşılanır.
Kapsanan cihaz ve implantlar
Bir cihaz tipini seçip karşılanma koşullarını görün.
İşitme cihazı
SUT §3.3.32- Dijital programlanabilir işitme cihazlarının bedelleri Kurumca karşılanır (asgari teknik özellikler SUT'ta tanımlıdır).
- 13 yaşından küçük hastalarda kulak içi/kanal içi cihaz kullanıldığı takdirde bedeli Kurumca karşılanmaz.
- Sağlık kurulu raporunda kalıcı işitme kaybı olduğu belirtilir.
- Saf ses odyometri veya davranım odyometri ile belirlenmişse: ilgili kulakta 500-1000-2000-4000 Hz frekanslarında hava yolu saf ses ortalamasının 26 dB ve üzerinde olması.
- ABR ile belirlenmişse: Tonal ve Klik ABR'de elde edilen eşiklerin 30 dB ve üzerinde olması.
- Odyolojik testler raporu düzenleyen sağlık hizmeti sunucusunca yapılır ve sonuçlar 6 ay süreyle geçerlidir.
- 0-18 yaş: en az 1 KBB uzman hekiminin yer aldığı, üçüncü basamak resmî sağlık hizmeti sunucusunca düzenlenen sağlık kurulu raporu.
- 18 yaş üzeri: en az 1 KBB uzman hekiminin yer aldığı resmî sağlık hizmeti sunucusunca düzenlenen sağlık kurulu raporu.
- İstenen odyolojik testler:
- 0-4 yaş: ABR testi ve otoakustik emisyon ile birlikte davranım odyometri (KBB uzmanı veya odyolog onaylı).
- 4 yaş üzeri saf ses yapılabilen: saf ses odyometri (KBB uzmanı, odyolog veya odyometrist onaylı).
- 4 yaş üzeri saf ses yapılamayan: ABR testi ve otoakustik emisyon ile birlikte davranım odyometri (KBB uzmanı veya odyolog onaylı).
Koklear implant
SUT §3.3.33.B- Bilateral ileri-çok ileri derecede sensörinöral işitme kaybı olan ve işitme cihazından yarar görmediği sağlık kurulu raporu ile belgelendirilen hastalarda karşılanır.
- En az 3 aylık süre ile binaural işitme cihazı kullanımından fayda görmediği sağlık kurulu raporunda belirtilmelidir.
- Ayrıca Sağlık Bakanlığı İşitsel İmplantlar Bilimsel Danışma Komisyonu tarafından uygun görülen kişilerde uygulanması hâlinde karşılanır.
- Aşağıdaki kriterlerden en az birine haiz olunması gerekir:
- Alıcı ve/veya ifade edici dil yaşı ile kronolojik yaş arasında 4 yıldan daha az fark olması veya alıcı ve/veya ifade edici dilin 4 yaş ve üstü olması (4-18 yaş, kronolojik yaşa bakılmaksızın).
- Post-lingual işitme kaybı olması.
- Koklear implantın 12 ayın altındaki hastalara uygulanması hâlinde bedeli Kurumca karşılanmaz.
- Odyolojik değerlendirme; odyometrik inceleme, timpanometri, stapes refleks eşiği testi, klinik otoakustik emisyon testi ve ABR testleri ile yapılır.
- 2 yaş üstü çocuk ve erişkinlerde: bilateral 500, 1000, 2000 ve 4000 Hz'lerdeki işitme eşikleri ortalamasının 80 dB'den daha kötü olması veya bir kulakta 70 dB ve daha kötü, karşı kulakta 90 dB ve daha kötü; konuşmayı ayırt etme testi yapılabilen hastalarda skorun %30'un altında olması.
- 2 yaş ve altı çocuklarda: bilateral 90 dB HL'den daha fazla sensörinöral işitme kaybının olması.
- Elektrod yerleşimini sağlayacak kadar iç kulak gelişimi olduğu ve koklear sinirin varlığı yüksek çözünürlüklü BT ve/veya MR raporu ile gösterilmelidir.
- Menenjit sonrası oluşan işitme kayıplarında, koklear implantasyon kriterlerine uygun olması şartıyla, 3 aylık binaural işitme cihazı kullanımından fayda görmeme kuralı aranmaksızın raporla karşılanır.
- İşitsel nöropati tanısı alan olgularda; en az 6 ay süreyle işitme rehabilitasyonu ve eğitiminden fayda görmediğinin odyolojik değerlendirme ve sağlık kurulu raporu ile belgelenmesi hâlinde karşılanır.
- Elektroakustik implant uygulaması:
- 500 ve 1000 Hz'de işitme eşiklerinin 50 dB ve daha iyi, 2000-3000-4000 Hz'de 80 dB ve daha kötü olması ve konuşmayı ayırt etme skorunun %50'den kötü olması.
- Ödenmesi için son 1 yıl işitme eşiklerinin stabil olduğu belirtilmelidir.
- Sağlık kurulu raporu, aynı sağlık hizmeti sunucusunda çalışan 3 KBB uzman hekimi tarafından düzenlenir.
- Rapor ekinde aynı sağlık hizmeti sunucusunda görevli 1 odyolog tarafından yapılan odyolojik değerlendirme ile 1 psikolog veya 1 dil-konuşma terapisti değerlendirmesi bulunmalıdır.
- Enfeksiyon, kolesteatom veya tümör nedeniyle iç parçanın işlevselliğini yitirmesi durumunda, süre aranmaksızın raporla yalnızca cerrahi olarak yerleştirilen iç parçanın bedeli karşılanır.
- Eş zamanlı veya ardışık bilateral koklear implant uygulaması (raporda belirtilmek kaydıyla):
- Koklear implantasyon kriterlerini karşılayan 12-48 ay arası çocuklar.
- Yaş sınırı aranmaksızın post-lingual dönemde gelişen menenjit sonrası odyolojik kriterlere haiz ileri derecede sensörinöral işitme kayıpları.
- 48 ayın üzerindeki hastalarda (48 aylık olanlar hariç) ileri derecede sensörinöral işitme kaybına eşlik eden bilateral körlük.
Kemiğe monte cihaz
SUT §3.3.33.C- 5 yaş ve üzerinde, bilateral işitme kaybı olan ve her 2 kulakta da konvansiyonel işitme cihazlarından fayda görmediği veya tıbbi gerekçesiyle kullanılamadığı belirtilen hastalarda karşılanır.
- Ayrıca Sağlık Bakanlığı İşitsel İmplantlar Bilimsel Danışma Komisyonu tarafından uygun görülen kişilerde uygulanması hâlinde karşılanır.
- 5 yaşından küçük hastalara uygulandığı takdirde bedeli karşılanmaz. Ancak 5 yaşından küçük ya da genel durumu cerrahiye elverişli olmayan hastalara kafa bandı ya da benzeri bir ataçmanla uygulanması hâlinde konuşma işlemcisinin bedeli karşılanır.
- Kemik yolu işitme eşiği 500, 1000, 2000 ve 4000 Hz'de 60 dB'i aşmayan, iletim veya mikst tip işitme kaybı olan ve konuşmayı ayırt etme skoru %60 ve üzerinde olan hastalar.
- Ayrıca aşağıdaki kriterlerden en az birine uyulması gerekir:
- Bilateral aural atrezi olan.
- Tek taraflı aural atrezi varlığında diğer kulakta 18 yaş ve altı hastalarda 30 dB ve üzerinde, erişkin hastalarda 40 dB ve üzerinde kalıcı işitme kaybı olan.
- Cerrahi ile düzeltilemeyen bilateral konjenital dış ve orta kulak anomalileri ve yaygın timpanoskleroz olgularında olan.
- Bilateral mastoidektomi kavitesi bulunan.
- Tedaviye dirençli kronik eksternal otit olan.
- Bir kulakta total işitme kaybı olup diğer kulakta iletim tipi veya mikst tipi işitme kaybı olan.
- Aynı resmî sağlık hizmeti sunucusunda çalışan 3 KBB uzman hekiminin yer aldığı ve ekinde aynı kurumda görevli 1 odyolog tarafından yapılan odyolojik değerlendirme bulunan sağlık kurulu raporu.
- Kafa bandı uygulanan hastalarda, cerrahi operasyonun planlandığı tarihte iç parça ile dış parça arasında aktarıcı sistem ve bileşenleri ile cerrahi ile yerleştirilen iç parçanın bedeli karşılanır.
Orta kulak implantı
SUT §3.3.33.Ç- Bilateral işitme kaybı olan ve her iki kulakta da konvansiyonel işitme cihazlarından fayda görmeyen hastalarda karşılanır.
- Ayrıca Sağlık Bakanlığı İşitsel İmplantlar Bilimsel Danışma Komisyonu tarafından uygun görülen kişilerde uygulanması hâlinde karşılanır.
- Kurumca karşılanması için son 2 yıl işitme eşiklerinin stabil olduğu sağlık kurulu raporunda belirtilmelidir.
- Sensörinöral işitme kayıpları:
- 500 Hz'de 65 dB, 1000-2000 Hz'de 70 dB, 4000 Hz'de 85 dB'i geçmeyen sensörinöral işitme kaybı ve konuşmayı ayırt etme skorunun %50'den daha iyi olması.
- Retrokoklear patolojinin olmadığının raporda belirtilmesi.
- İletim ve mikst tip işitme kayıpları:
- Kemik yolu işitme eşikleri 60 dB'den kötü olmayan mikst veya iletim tipi işitme kaybı ve konuşmayı ayırt etme skorunun %50'den daha iyi olması.
- Her iki kulağı da en az bir kez opere edilmiş hastanın işitme kaybının düzeltilememiş olduğunun raporda belirtilmesi.
- Konvansiyonel cihazla düzeltilebilme şartı aranmadan uygulanabilecek özellikli durumlar:
- Geçirilmiş kulak cerrahisi sonucu bilateral radikal mastoidektomi kavitesi olan hastalar.
- Bilateral konjenital dış ve orta kulak anomalisi olan hastalar.
- İşitme cihazı endikasyonu olup stetoskop kullanması gereken sağlık çalışanları.
- Aynı resmî sağlık hizmeti sunucusunda çalışan 3 KBB uzman hekiminin yer aldığı ve ekinde aynı kurumda görevli 1 odyolog tarafından yapılan odyolojik değerlendirme bulunan sağlık kurulu raporu.
Beyin sapı implantı
SUT §3.3.33.D- Bilateral çok ileri derecede sensörinöral işitme kaybı olan hastalarda karşılanır.
- Beyin sapı implantının 12 ayın altındaki hastalara uygulanması hâlinde bedeli karşılanmaz.
- Yukarıdaki kriterleri taşımayan hastalar için Sağlık Bakanlığı İşitsel İmplantlar Bilimsel Danışma Komisyonu tarafından uygun görülen kişilerde karşılanır.
- Aşağıdaki kriterlerden en az birinin varlığında karşılanır:
- BT ve/veya MR incelemeleri sonucu koklea ve/veya akustik sinirin olmadığı, tam gelişmediği veya hasar gördüğü tespit edilen hastalar.
- Bilateral akustik tümörü olan nörofibromatozis Tip 2 olgularında, tek taraflı tümör eksizyonu ile aynı seansta aynı tarafa beyin sapı implantı uygulanması.
- Rapor ekinde aynı resmî sağlık hizmeti sunucusunda çalışan 1 odyolog ve 1 psikolog veya 1 dil-konuşma terapisti değerlendirmesi bulunan, aynı kurumda çalışan 3 KBB uzman hekimi tarafından düzenlenen sağlık kurulu raporu.
- Tek taraflı uygulanması hâlinde bedeli karşılanır.
Karşılaştırma tablosu
Beş cihaz tek bakışta; tam koşullar için ilgili SUT maddesine bakınız.
| Cihaz | Asgari odyolojik eşik | Min. yaş | Rapor | SUT maddesi |
|---|---|---|---|---|
| İşitme cihazı | HY saf ses ort. ≥26 dB (ABR ≥30 dB) | Yaşa göre rapor | ≥1 KBB | §3.3.32 |
| Koklear implant | 2 yaş üstü: >80 dB veya 70/90 dB · 2 yaş altı: >90 dB HL | 12 ay | 3 KBB + odyolog + psikolog/DKT | §3.3.33.B |
| Kemiğe monte cihaz | Kemik yolu ≤60 dB (iletim/mikst) | 5 yaş | 3 KBB + odyolog | §3.3.33.C |
| Orta kulak implantı | SNİK / iletim-mikst eşikleri | — | 3 KBB + odyolog | §3.3.33.Ç |
| Beyin sapı implantı | Bilateral çok ileri SNİK | 12 ay | 3 KBB + odyolog + psikolog/DKT | §3.3.33.D |
Rapor ve gerekli belgeler
İşitme cihazı için gereken temel belgeler (SUT §3.3.32).
Adım adım süreç
KBB muayenesi
Sözleşmeli resmî sağlık kurumunda değerlendirme.
Odyolojik test
Yaşa göre ABR/OAE veya saf ses odyometri; 6 ay geçerli.
Rapor ve e-reçete
Sağlık kurulu raporu + e-reçete düzenlenir.
Sözleşmeli merkez/firma
SGK sözleşmeli işitme cihazı merkezi ya da implant firması.
Cihaz seçimi ve teslim
Uygun cihaz temini; bedel Kurumca merkeze ödenir.
Aksesuar, pil ve yenileme
Yenileme süreleri
| Cihaz | Yenileme süresi | Kaynak |
|---|---|---|
| İşitme cihazı | 5 yıldan önce yenileme karşılanmaz | SGK / SUT |
| Kulak kalıbı | 13 yaş altı 6 ayda 1 · üstü yılda 1 · ilk alımda yok | SUT §3.3.32 |
| İşitsel implant işlemcisi | EK-3 listelerinde tanımlı; süresinden önce karşılanmaz | SUT EK-3 |
Kapsamdaki aksesuar ve pil
- Koklear implant asgari çanta içeriği (konuşma işlemcisi, transmitter, piller, şarj ünitesi, kablolar, yedek mıknatıs vb.) SUT §3.3.33.B'de tanımlıdır.
- Kulak kalıbı: 13 yaş altı 6 ayda bir, 13 yaş üstü yılda bir; ilk cihaz alımında karşılanmaz.
- Konuşma işlemcisi ve cerrahi iç parça bedelleri EK-3/J listesinde SUT kodlarıyla tanımlıdır.
Katılım payı ve muafiyetler
Katılım payı
Katılım payı, sağlık hizmetlerinden yararlanmak için genel sağlık sigortalısı veya bakmakla yükümlü olduğu kişilerce ödenen tutardır. Uygulanacak sağlık hizmetleri ve oranlar SUT §1.8\'de düzenlenmiştir.
Muafiyetler
İlave ücret: 18 yaşını doldurmamış çocuklar hariç olmak üzere SUT eki EK-2/B ve EK-2/C\'deki işitsel implant işlemleri için ilave ücret alınabilir — yani 18 yaş altı çocuklarda bu işlemlerden ilave ücret alınmaz. Ayrıca yenidoğana verilen sağlık hizmetleri ve doğumsal anomaliler için yapılan cerrahi işlemler istisnai sağlık hizmeti kapsamında olup ilave ücret alınmaz (SUT §1.9).
Dikkat edilecekler
İlk cihaz alımında kulak kalıbı bedeli karşılanmaz.
13 yaş altı hastalarda kulak içi/kanal içi cihaz karşılanmaz.
Odyolojik testler aynı sağlık kurumunda yapılmalı; sonuçlar 6 ay geçerlidir.
İşitsel implantlar yalnızca üçüncü basamakta karşılanır.
Örnek senaryolar
3 yaşında, bilateral ileri SNİK
- 2 yaş üstü olduğundan koklear implant odyolojik kriteri: 500-1000-2000-4000 Hz ortalaması 80 dB'den kötü veya bir kulakta 70 dB, karşıda 90 dB; ayırt etme yapılabiliyorsa skor %30'un altında.
- İşitme cihazından yarar görmediği; en az 3 ay binaural cihaz kullanımından fayda görmeme raporla belgelenir.
- 3 KBB uzmanı + 1 odyolog + 1 psikolog/DKT raporu; iç kulak ve koklear sinir BT/MR ile gösterilir.
- Üçüncü basamak sağlık hizmeti sunucusunda uygulanır. (SUT §3.3.33.B)
Tek taraflı aural atrezi
- Kemiğe monte cihaz 5 yaş ve üzerinde değerlendirilir.
- Kriter: kemik yolu 500-1000-2000-4000 Hz'de 60 dB'i aşmayan iletim/mikst kayıp, ayırt etme %60 ve üzeri.
- Tek taraflı aural atrezide diğer kulakta 18 yaş ve altı ≥30 dB, erişkin ≥40 dB kalıcı kayıp kriteri.
- 3 KBB uzmanı + 1 odyolog raporu. 5 yaş altında cerrahi karşılanmaz; kafa bandıyla işlemci karşılanır. (SUT §3.3.33.C)
Erişkin, orta derece kayıp
- İşitme cihazı: kalıcı işitme kaybı ve 500-1000-2000-4000 Hz hava yolu ortalamasının 26 dB ve üzerinde (ABR ile 30 dB ve üzerinde) olması.
- 18 yaş üzeri: en az 1 KBB uzmanının yer aldığı resmî sağlık hizmeti sunucusu raporu.
- Odyolojik testler raporu düzenleyen kurumda yapılır; sonuçlar 6 ay geçerlidir.
- 5 yıldan önce yenileme karşılanmaz. (SUT §3.3.32)
Sık sorulan sorular
Kalıcı işitme kaybı olan ve SUT'taki odyolojik/klinik kriterleri karşılayan genel sağlık sigortalıları ile bakmakla yükümlü oldukları kişiler.
İşitme cihazlarında 5 yıldan önce yenileme karşılanmaz; süreler SUT ve eki EK-3 listelerinde tanımlıdır. Belirli koşullarda (çocukta büyüme-gelişme; erişkinde bakım-onarımın mümkün olmaması) raporla erken yenileme mümkündür.
En az bir KBB uzmanının yer aldığı sağlık kurulu raporu, yaşa göre odyolojik test sonuçları ve e-reçete (SUT §3.3.32).
Katılım payı ve ilave ücret esasları SUT §1.8-1.9'da düzenlenmiştir; oranlar için resmî SUT esas alınır. 18 yaş altı çocuklarda işitsel implant işlemlerinden ilave ücret alınmaz.
Mini-sözlük
SUT kısaltma ve terimleri — ayrıntı için Terim Sözlüğü.
- Sağlık kurulu raporu
- Belirli sayıda uzman hekim (içinde en az bir KBB uzmanı) tarafından düzenlenen, cihaz/implant bedelinin karşılanması için gereken tıbbi rapor.
- Üçüncü basamak
- İleri tetkik ve tedavi yapılan hastaneler (eğitim-araştırma, üniversite hastaneleri vb.). İşitsel implantlar yalnızca üçüncü basamakta karşılanır.
- Katılım payı
- Sağlık hizmetinden yararlanmak için sigortalı veya bakmakla yükümlü kişilerce ödenen tutar (SUT §1.8).
- Provizyon
- SGK sistemi üzerinden aktif sigortalılık ve hak sahipliğinin sorgulanması.
- EK-3
- SUT eki tıbbi malzeme listeleri; SUT kodu, alan tanımı ve fiyat bilgilerini içerir.
- MEDULA
- SGK'nın sağlık hizmeti ödemelerini yürüttüğü elektronik kayıt sistemi.
Resmî kaynaklar
“Koklear implant bedeli; Sağlık Bakanlığı İşitsel İmplantlar Bilimsel Danışma Komisyonu tarafından koklear implant yerleştirilmesi uygun görülen kişilerde uygulanması hâlinde veya aşağıdaki kriterlere uyan, bilateral ileri-çok ileri derecede sensörinöral işitme kaybı olan ve işitme cihazından yarar görmediği sağlık kurulu raporu ile belgelendirilen hastalarda Kurumca karşılanır.”
SUT §3.3.33.B – Koklear implant