Japonya'nın Honda Ödülü bu yıl Melbourne'den Graeme Clark ile Innsbruck'tan Ingeborg Hochmair'a verildi. Biri Cochlear'ın, diğeri MED-EL'in kökenindeki isim.
Honda Vakfı, 2026 Honda Ödülü'nü Prof. Graeme M. Clark ve Dr. Ingeborg Hochmair'a verdiğini 15 Eylül'de duyurdu. Clark, Melbourne Üniversitesi'nde emeritus profesör; Hochmair, MED-EL'in kurucu ortağı ve genel müdürü. Vakfın gerekçesi ikisi için de aynı: çok kanallı koklear implantın araştırılması, geliştirilmesi, klinik uygulaması ve dünya çapında yaygınlaşmasına öncülük etmek.
Bu yıl 47'ncisi verilen ödül 10 milyon yen değerinde ve iki isim arasında paylaştırılıyor; ayrıca madalya ve sertifika takdim ediliyor. Tören 16 Kasım'da Tokyo'da, Imperial Hotel'de yapılacak.
Ödülün iki isme birden verilmesi tesadüf değil. Clark ile Hochmair aynı problemi, birbirinden habersiz, dünyanın iki ucunda çalıştı.
Yani bugün kliniklerde yan yana duran iki markanın kökeninde, aynı ödülü paylaşan iki isim var.
İşitme sinirinin elektrikle uyarılabileceği 1960'lardan beri biliniyordu, ancak tek elektrotla verilen sinyal konuşmayı anlamaya yetmiyordu. Çok kanallı yaklaşım kokleanın tonotopik düzenini kullanıyor: farklı frekans bantları, kokleanın farklı bölgelerine yerleşen ayrı elektrotlara gönderiliyor.
Vakfın açıklamasında gerekçe şöyle ayrıntılandırılıyor: iki isim de elektrot tasarımı, sinyal dönüşümü, sinir uyarımı, cerrahi yöntem ve güvenlik gibi başlıklara bilim, tıp ve mühendislik taraflarından yaklaşarak sistemi tekrar tekrar geliştirdi. Ödül tek bir buluşa değil, bir fikri klinikte kullanılabilir hâle getiren uzun listeye veriliyor.
Ödül, Honda Motor'un kurucusu Soichiro Honda ile kardeşi Benjiro Honda'nın bağışlarıyla 1977'de kurulan Honda Vakfı tarafından 1980'den bu yana her yıl veriliyor. Vakıf ödülü "ekoteknoloji" kavramı üzerine kuruyor: doğal ve insani çevreyi uzlaştıran, toplumsal sorunlara yönelen bir bilim ve teknoloji anlayışı. Japonya'nın uluslararası nitelikli ilk bilim ve teknoloji ödülü; hem Kyoto Ödülü'nden hem de Japan Prize'dan eski.
Geçmiş sahipleri ölçek hakkında fikir veriyor: mavi LED'i geliştiren Shuji Nakamura (2000), flash belleği bulan Fujio Masuoka (2018), rahim ağzı kanseri aşısını geliştiren Ian Frazer (2009), derin öğrenmenin öncülerinden Geoffrey Hinton (2019), bulanık mantığın kurucusu Lotfi Zadeh (1989) ve difüzyon MR'ın geliştiricisi Denis Le Bihan (2012). Nakamura ödülden on dört, Hinton beş yıl sonra Nobel aldı.
Clark 91 yaşında. Melbourne Üniversitesi'nin açıklamasında ödülü şöyle değerlendiriyor: "Honda Ödülü'nün ortak sahibi olmak büyük bir onur, çünkü teknolojinin insan refahı için kullanılmasının önemini vurguluyor; benim durumumda, ileri derecede işitme kaybı olan insanlara işitme kazandırmanın."
Kendi yolculuğunu babasına bağlıyor: "Bu benim beş yaşındaki hayalimdi, çünkü işitme kaybı olan babam için hayatın ne kadar zor olduğunu biliyordum." Bir diğer cümlesi: "1967'de araştırmama başladığımda, erişkinler ve çocuklar için doğacak faydaları hayal edemezdim."
Melbourne Üniversitesi Rektör Vekili Prof. Glyn Davis, Clark'ın "çok kanallı koklear implantı geliştirmek ve iyileştirmek için onlarca yıl durmaksızın çalıştığını, bu yolda bilimsel anlayışta da büyük ilerlemeler kaydettiğini" belirtti.
Vakfın açıklamasına göre dünya genelinde bir milyondan fazla kişi koklear implant kullanıyor. Açıklamada teknolojinin çocuklarda dil edinimi ve eğitimi, erişkinlerde sosyal katılım ve istihdamı, yaşlılarda yaşam kalitesini mümkün kıldığı belirtiliyor.
Vakıf koklear implantı "insan duyusunu geri kazandıran ilk tıbbi teknoloji" ve "insan-makine etkileşimi ile nöromühendislik için bir temel" olarak niteliyor. Clark da aynı noktaya değiniyor: "Böylece bir insan duyusunu geri kazandıran ilk yöntem oldu ve nöral mühendislik yoluyla beyin işlevinin geri kazandırılmasının önünü açıyor."
2026, Clark açısından yoğun geçti. Queen Elizabeth Mühendislik Ödülü'nün ve beş koklear implant öncüsü arasında paylaştırılan Richard N. Merkin Biyomedikal Teknoloji Ödülü'nün ardından Honda Ödülü bu yılki üçüncü ödülü oldu. Daha önce 2013'te Lasker~DeBakey Ödülü'nü, 2015'te Russ Ödülü'nü almıştı.
İşitmeAtölyesi