İşitme Kaybı Karar Verme Süreçlerini Etkileyebilir Mi?

Gürültüye bağlı işitme kaybı, beynin işitsel uyaranlara bağlı karar verme süreçlerini zayıflatabilir.

Yeni bir çalışmaya göre gürültüye bağlı işitme kaybı yalnızca işitmeyi değil, işitsel uyaranlara bağlı karar verme süreçlerini de olumsuz etkiliyor. Kemirgenlerde yapılan deneylerde gürültüye maruz kalmak işitme kaybına neden olmakla kalmadı; dikkat süresini kısalttı ve karar verme becerilerini zayıflatarak doğru yanıt oranlarını düşürdü. Sonuçlar, gürültüye bağlı işitme kaybının hem duyusal hem bilişsel düzeyde yaygın etkiler yarattığını gösteriyor.

Temel bulgular

Kalıcı işitme kaybı: İki saat yüksek şiddette sese (120 dB SPL) maruz kalmak kalıcı işitme kaybına neden oldu. Bilişsel etki: Sürüklenme hızı (drift rate), beynin karar öncesi bilgiyi ne kadar hızlı ve güvenilir topladığını ifade eder; gürültüye maruz kalan farelerde dikkat süresi kısaldı ve drift rate azaldı — karar yavaşladı, hata riski arttı. Motor bozulma: İşitsel uyaranlara verilen motor tepkiler yavaşladı veya düzensizleşti.

Yöntem nasıl kurgulandı?

Yetişkin Mongolian gerbillerine, amplitüdü modüle edilen geniş bantlı sesleri (<6,25 Hz ve >6,25 Hz) ayırt etmeye dayalı tek uyarımlı iki seçenekli bir görev öğretildi. Ardından her hayvan 120 dB SPL gürültüye iki saat maruz bırakılarak kalıcı işitme kaybı oluşturuldu (işitsel beyin sapı cevaplarıyla doğrulandı) ve 14 gün sonra testler tekrarlandı. Uyarıcılar her bireyin eşiğine göre normalize edildi; böylece performans farkının işitme kaybına mı yoksa bilişsel/nörodinamik değişimlere mi bağlı olduğu ayrıştırıldı. Karar süreçlerini modellemek için drift-diffusion model (DDM) kullanıldı; motor davranışlar video izleme ve SLEAP tabanlı poz takibiyle analiz edildi.

Bu çok katmanlı yaklaşım, gürültüye bağlı işitme kaybının dikkat, karar verme ve karar sonrası motor yürütme gibi üst düzey bilişsel süreçleri de etkilediğini ortaya koymayı hedefledi.